Funderingspaal Kasteel Schalkwijk

In 2016 vond de Schalkwijkse historicus Frans Landzaat een houten gepunte funderingspaal op dezelfde plek langs de Tetwijkseweg, als waar eerder de vermoedelijke resten van Kasteel Schalkwijk 1 zijn gevonden. Deze paal kwam naar boven bij het uitbaggeren van de sloot door het Hoogheemraadschap. De paal was een kwart van een boom en 35 cm breed (De boom was dus 70 cm dik). De paal was minimaal 160 tot maximaal 200 cm lang en gezaagd.

Deze paal is dankzij de Gemeente Houten onderworpen aan jaarringenonderzoek, in de hoop een nieuwe aanwijzing te vinden voor het bestaan van het kasteel Schalkwijk 1 op deze plek.

1646

De houten paal dateert uit ongeveer het jaar 1646. Daardoor is duidelijk dat de paal geen onderdeel uitmaakte van het Schalkwijkse kasteel 1 aan het begin van de Tetwijkseweg. Het ging verder om een Eik die vermoedelijk in het gebied van de Moezel is gekapt. Frans Landzaat heeft de volgende theorie over de herkomst van deze funderingspaal.

Vlot over de Rijn

De boom is na zijn kap rond 1646 als vlot de Rijn afgedreven. In die tijd maakten men vlotten van gezaagde bomen die naar Holland en Utrecht afdreven. De schippers van deze vlotten woonden op deze boomvlotten vertelde Frans me. Hier in Holland en Utrecht stonden zaagmolens en werd het hout gezaagd. Dit gezaagde hout werd bijvoorbeeld voor de scheepsbouw gebruikt. In onze regio werd er aan de oostzijde van de Vaartse Rijn (ter hoogte van De Liesbosch, Nieuwegein) hout gezaagd. Enkele jaren na de kap is de door Frans gevonden paal beschikbaar gekomen voor gebruik. Gezien zijn rechte vorm is deze door een zaagmolen heen geweest.

Bestorming Kasteel Schalkwijk 2

In 1651 is kasteel Schalkwijk 2 op enkele honderden meters vanaf de vindplaats bestormd. Jonkheer Ram had een schuilkerk en werd hiervoor gestraft. De nieuwe eigenaar van het kasteel mocht de vernielde ophaalbrug niet herbouwen. Er is toen rond 1653 aan de achterzijde van het kasteel (aan de zijde waar de paal is gevonden) een loopbrug gemaakt.

Op enkele tekeningen uit die tijd (dank Frans) is deze voetgangersbrug te zien. De funderingspalen die voor die brug zijn gebruikt zijn ongetwijfeld langer geweest dan de in 2015 gevonden paal, maar aan het begin van de brug zijn ook kortere palen gebruikt. Frans vermoedt dat de gevonden paal is gebruikt voor deze loopbrug.

Deze pagina is gewijzigd op 18 september 2021