Middeleeuwen

450 – 1500 na Chr.

In de vroege middeleeuwen was er geen bewoning in Schalkwijk. Alleen de hogere gronden rond de Pothuizerweg werden bewoond. Dit was een uitloper van het gouw Opgooi, het latere graafschap Opgooi. Zeggenschap had hier de Heer van Ten Goye en kerkelijk viel het gebied onder de Houtense kerk. Wanneer het gebied bewoonbaar is gemaakt is onbekend, maar dit is vermoedelijk in de 10e eeuw gebeurd.

Een ander gebied dat al vroeg ontstond was de Vrije Hoeve langs de Lange Uitweg en was te vinden tussen het Neereind en de Waalseweg. Het gebied is vermoedelijk ontgonnen gelijk met de ontginning van het huidige Tull en ’t Waal langs de Lekdijk. De Uitweg was daarbij een doorgaande route naar ’t Goy en Loerik. Langs deze weg werd aan landwinning gedaan.

Ontginningen

In de 12e eeuw wordt de Rijn bij Wijk bij Duurstede afgedamd en langs de Lek worden dijken aangelegd. In Schalkwijk starten de ontginningen. Het was een vervolg op de ontginningen die in de 10e eeuw al ten zuiden van de huidige Achterdijk en langs de Uitweg hadden plaatsgevonden.

Het graven van drie hoofdweteringen maakten het mogelijk dat Schalkwijk kon ontstaan. Het zijn de Houtensewetering/Goyerwetering, de Waalsewetering/Honswijksche wetering en de Schalkwijksewetering. De ontginningen werden uitgevoerd door verschillende partijen, die ieder hun zeggenschap over het gebied kregen. Schalkwijk omvatte het middendeel.

In de 13e eeuw ontstond bewoning langs de Schalkwijksewetering. Het was lintbebouwing waarbij elke boerderij zijn eigen stukje land had. Bewoning in Schonauwen/Vuijlcop was vanwege de hoge grondwaterstand geen succes en werd verplaatst naar de Houtense wetering of de Waalse wetering. In het midden van de Schalkwijkse ontginning ontstond een kerk en een kasteel met enige bebouwing. Vanaf 1136 is er sprake van het dorp Schalkwijk.

In de 14e eeuw waren de ontginningen volledig achter de rug. Er verschenen kastelen en nog meer boerderijen. Schalkwijk maakte vanaf dat moment volwaardig onderdeel uit van het landschap.

Deze pagina is gewijzigd op 26 december 2020